Fiber Optik Modeminizi Nasıl Seçersiniz?
Kısa cevap: Fiber modem seçimi üç teknik kararın kesişiminde şekillenir: (1) operatörünüzün fiber sonlandırma birimini (ONT) size verip vermediği, (2) tarifenizin hızını darboğaza sokmayan bir WAN/LAN portu, (3) evinizin metrekaresine ve cihaz sayısına uygun Wi-Fi nesli. 100–200 Mbps kullanan ve 90 m²'lik bir evde 10–15 cihaz bağlayan bir kullanıcı için Wi-Fi 5 sınıfı bir cihaz hâlâ yeterlidir; 500 Mbps üzeri paketlerde ise Gigabit Ethernet portu ve Wi-Fi 6 pratik bir zorunluluk hâline gelir. 1 Gbps ve üzeri tarifelerde tek başına 1 GbE portu fiziksel tavan oluşturduğu için 2.5GbE WAN arayan bir model şart olur.
Önce Mimariyi Netleştirin: ONT mi, Combo Cihaz mı?
Fiber bağlantıda ışık sinyalini elektrik sinyaline çeviren birim ONT/ONU'dur. Türkiye'deki yaygın altyapı GPON tabanlıdır ve operatörler genellikle ONT'yi kendileri kurar. Bu durumda satın alacağınız cihaz aslında bir "modem" değil, ONT'nin Ethernet çıkışına bağlanan bir yönlendiricidir. Bazı modeller ise SC/APC fiber girişini doğrudan üzerinde barındırır; bunlar ONT+router birleşimidir ve operatörün onaylı cihaz listesinde yer alması, ayrıca GPON kimlik bilgilerinin (SN/PLOAT ID) tanımlanabilmesi gerekir.
Karar tablosu şöyle işler:
| Durum | Almanız gereken | Dikkat edilecek |
|---|---|---|
| Operatör ONT verdi, Wi-Fi zayıf | Sadece router | WAN portu hızı, Wi-Fi nesli |
| Operatör ONT+modem combo verdi | Router veya mesh, ONT'yi bridge moda alın | Çift NAT sorununu önleyin |
| Kendi cihazınızı baştan kuracaksınız | Fiber girişli ONT'li model | Operatör uyumluluğu, TR-069 desteği |
Combo cihazların mantığını ayrıntılı tartışan içeriğimiz ve kablolu-kablosuz modem farklarını anlatan rehberimiz bu aşamada tamamlayıcı okuma olur. Fiber öncesi bakır altyapıdan geliyorsanız ADSL ve VDSL modemleri arasındaki farkları ele alan yazı, eski cihazınızın neden kullanılamayacağını da açıklar.
Portlar: Darboğaz Genelde Kablodadır
Yaygın hata, hızlı bir Wi-Fi çipine sahip ama WAN tarafı 100 Mbps Fast Ethernet olan bir cihaz almaktır. Böyle bir modemde 500 Mbps'lik tarifeden en fazla ~94 Mbps alırsınız. Kontrol listesi:
- WAN portu: 200 Mbps'e kadar 1 GbE yeterli; 1 Gbps ve üzeri paketlerde 2.5GbE arayın.
- LAN portları: Hepsinin Gigabit olduğunu doğrulayın; bazı modellerde yalnızca bir port Gigabit'tir.
- USB: Yedek 4G modem, yazıcı paylaşımı veya basit NAS için USB 3.0 tercih edin. USB-C bağlantılı yönlendiricileri inceleyen içeriğimiz bu tarafta faydalı.
- FXS/telefon portu: Sabit hattınızı fiber üzerinden alıyorsanız zorunlu.
Wi-Fi Nesli ve Antenden Çok Önemli Olan Şeyler
Anten sayısı pazarlama malzemesidir; asıl belirleyici spatial stream sayısı ve bant genişliğidir. Wi-Fi 5 (802.11ac) 5 GHz'te 80 MHz kanal ile 2x2 yapılandırmada teorik 867 Mbps sunar. Wi-Fi 6 (802.11ax) aynı 2x2'de 160 MHz destekliyorsa teorik değeri yaklaşık iki katına çıkarır; ancak asıl kazanç OFDMA ve MU-MIMO sayesinde çok cihazlı ortamdaki gecikme kararlılığıdır. Wi-Fi 6E ve Wi-Fi 7'nin 6 GHz bandı ise kalabalık apartmanlarda temiz spektrum sağlar, buna karşılık duvar geçişi zayıftır.
| Profil | Tarife | Önerilen sınıf | Kritik özellik |
|---|---|---|---|
| 1–2 kişi, 60–80 m² | ≤200 Mbps | Wi-Fi 5 AC1200 | Gigabit WAN |
| Aile, 100–130 m², IPTV | 200–500 Mbps | Wi-Fi 6 AX1800/AX3000 | OFDMA, IPTV/IGMP desteği |
| Oyuncu / uzaktan çalışan | 500 Mbps–1 Gbps | Wi-Fi 6 AX3000+ | QoS, düşük jitter, 160 MHz |
| Çok katlı, 150 m²+ | Fark etmez | Mesh (EasyMesh) | Kablolu backhaul imkânı |